همزبانی خویشی و پیوندی است
              
                    مرد با نامحرمان چون بندی است
              
                                                 -- مولوی

مقدمه و ساختاری برای طرح بحث دربارۀ مقولۀ جهانی شدن

برای دوستان خود بفرستيد
عبارات کلیدی:    

جهانی شدن واقعیتی است که  در زمینه های اجتماعی-اقتصادی و سیاسی، هم باعث خوشحالی و هم موجب نگرانی شده است. با اینکه جهانی شدن به هیچ وجه پدیدۀ جدیدی نیست،اما شتاب روز افزون در عمق و وسعت جهانی شدن  همۀ ابعاد زندگی را در  سراسر جهان  زیر نفوذ گرفته است. این فرایند،  فشار فزاینده ای را در سطح جهانی بر سنن،عقاید و رسوم  وارد کرده است. در ضمن تأثیر آن بر ساختارهای سیاسی و حکومتی  نیز زیاد بوده است. دولتها در سراسر جهان با فشار فزاینده ای مواجه شده اند، علی الخصوص در برابر از دست دادن قدرت کنترل بر سیاستهای داخلی خود. واضح است که جهانی شدن نهایتاً باعث تغییر صحنۀ سیاسی-اجتماعی خواهد شد و این روند در کل سطوح جامعه طرفداران و مخالفانی پیدا کرده است.

قابل پیش بینی است که اختلاف نظرها در مورد تأثیرجهانی شدن بر توسعۀ اجتماعی-اقتصادی و بالاخص سیاستهای توسعه، شدید بوده است. علاوه بر اقتصاد، سیاستهای مالی، کمکهای اقتصادی و تجاری ،  سیستمهای اجتماعی-فرهنگی  نیز به تاثیر جریان جهانی شدن مورد تهدید قرار گرفته اند.

جهانی شدن به ناچار  تلفیق افکار را به همراه دارد. در واقع جهانی شدن نیرویی است در فرایند گسترش،  جهت گسترش زبانها، فرهنگها، ادیان و ایدئولوژی ها. . جهانی شدن دارای هر دو بعد تلفیق کنندگی و تفکیک  کنندگی است. همۀ جریانات فکری که در این مسیر  شکل می گیرند لزوماٌ  مثبت نیستند. تاریخ توسعۀ اجتماعی- اقتصادی  پُر است از ایده های  منفی. از آن قبیل است  مرکانتیلیزم ، خود کفایی اجتماعی- اقتصادی،   خود کفایی علمی  و رفتار  حکومتهایی که  تنگ نظری های اقتصادی و مذهبی  اعمال می دارند. اثرات منفی   چنین ایده ها یی  بر رفاه اجتماعی  فراوان و فراگیر است.  در مقابل، ایده های  مثبت آثار مثبتی دارند که در بسیاری از  موارد  فراتر از آن چیزی است که در ظاهر می نُماید. . مثلا اهمیّت روز افزون دانش و زایش " اقتصاد علمی " که می توانند عواملی باشند برای  کاستن شکاف بین  آگاهی علمی و دانش  اقتصادی  مردمان کشورهای توسعه یافته و کشورهای در حال توسعه.  

جهانی شدن فرایندی است در حال پیشروی به سوی کمال.  این فرآیند هم دارای خوّاص  دورگرائی است و هم دارای خوّاص همگرایی. جهت کلّی آن به سَمت ایجاد ِ سیستمی پیچیده، جهانی و پویا است. این حرکت نیازمند ِ تأسیس چارچوبهای نظارتی است که مبنی بر اصول اخلاقی باشد. در نهایت، موفقیّت جهانی شدن درتوسعۀ اجتماعی و زدودن فقر بستگی به این دارد که کشورهای غنی و فقیر قبول کنند که در اساس انسانند و یکسان  و به یکدیگر نیازمند و وابسته.  

به خاطر بحث اساسی و داغی که در مورد جهانی شدن جریان دارد ، گاهنامۀ "همزبان" بر آنست که تفسیرها، نقدها و جُستارهایی را در این زمینه  منتشر کند. هدف این کار  آنست که گفتمانی سازنده در مورد این مبحث مهم و رو به تکامل امروزی داشته باشیم. این سلسله از گفتمانها را  با  نقد کتاب دکتر جوزف ستیگلیتز به نام "روند جهانی را کارساز کنیم " شروع می کنیم.  جوزف ستیگلیتز برندۀ جایزه نوبل، رشتۀ اقتصاد، در سال ۲۰۰۱ است و نقد کنندۀ کتاب گرگوری دال که خود اقتصاد دانی است شهیر.

نظر خود را بنويسيد